Umowa zlecenie a komornik – ile może zająć z wynagrodzenia

Z umowy zlecenia komornik może zająć całe wynagrodzenie – do 100%, bez kwoty wolnej. Ochrona jak przy etacie (potrącenie maksymalnie 50%, kwota wolna równa minimalnemu wynagrodzeniu netto) działa tylko wtedy, gdy zlecenie jest wypłacane cyklicznie i stanowi jedyne źródło utrzymania dłużnika. Podstawą jest art. 833 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, a warunki trzeba udowodnić komornikowi wnioskiem – z urzędu nikt tego nie sprawdzi.

Ile komornik może zabrać z umowy zlecenie – 100% czy połowę

Domyślnie 100%. Wynagrodzenie z umowy zlecenia nie jest wynagrodzeniem za pracę w rozumieniu Kodeksu pracy, więc art. 87 i 87(1) k.p. – te, które chronią połowę wypłaty etatowca – nie stosują się do niego automatycznie. Komornik zajmuje wierzytelność zleceniobiorcy wobec zleceniodawcy w trybie art. 895 i następnych k.p.c. i może pobrać całą kwotę do wypłaty.

Wyłom robi art. 833 § 2 k.p.c.: ograniczenia egzekucji z wynagrodzenia za pracę stosuje się odpowiednio do wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo które stanowią jedyne źródło dochodu dłużnika. Jeżeli zlecenie spełnia ten warunek, wypłata jest chroniona dokładnie tak samo jak pensja z etatu – z limitem potrącenia i kwotą wolną.

Kluczowa różnica proceduralna: przy etacie ochrona działa z automatu, bo pracodawca zna przepisy i sam wylicza potrącenie. Przy zleceniu zleceniodawca dostaje zajęcie wierzytelności i przekazuje komornikowi całość, dopóki nie otrzyma z kancelarii innej dyspozycji. To dłużnik musi wykazać, że jego zlecenie mieści się w art. 833 § 2 k.p.c.

Kiedy zlecenie jest chronione tak samo jak etat

Muszą wystąpić dwie okoliczności naraz – powtarzalność świadczenia i jego charakter utrzymaniowy. Sama umowa cywilnoprawna niczego nie przesądza; liczy się to, jak faktycznie wygląda wypłata.

• Świadczenie powtarzające się – wynagrodzenie płatne cyklicznie, najczęściej co miesiąc, przez dłuższy czas u tego samego zleceniodawcy. Jednorazowa umowa na wykonanie konkretnego zadania warunku nie spełnia.
• Cel utrzymaniowy albo jedyne źródło dochodu – dłużnik nie ma etatu, emerytury, renty ani działalności gospodarczej, z których pokrywałby koszty życia.
• Regularna, porównywalna kwota – wypłaty wahające się od 200 zł do 6000 zł w zależności od miesiąca komornik potraktuje jako dochód okazjonalny, nie jako substytut pensji.
• Umowa zawarta przed wszczęciem egzekucji lub kontynuowana – zlecenie podpisane po zajęciu też podlega ochronie, ale wymaga osobnego zgłoszenia.

Kilka zleceń albo zlecenie obok etatu

Przy dwóch zleceniach u różnych podmiotów kwota wolna przysługuje raz, od sumy dochodów – nie po jednym limicie na każdą umowę. Komornik ustala łączną wysokość wpływów i dzieli ochronę proporcjonalnie między zleceniodawców. Jeśli dłużnik ma etat i dodatkowo zlecenie, kwota wolna „konsumuje się” przy wynagrodzeniu z etatu, a przychód ze zlecenia przestaje być jedynym źródłem dochodu – zostaje zajęty w całości.

Podobnie działa to przy zleceniu obok emerytury, renty czy zasiłku dla bezrobotnych. Każde inne stałe świadczenie odbiera zleceniu status jedynego źródła utrzymania i wyłącza ochronę z art. 833 § 2 k.p.c.

Kwota wolna od zajęcia i limity potrąceń

Przy chronionym zleceniu obowiązują te same progi co przy umowie o pracę na pełny etat. Kwota wolna to równowartość minimalnego wynagrodzenia po odliczeniu składek i zaliczki na podatek.

Rodzaj egzekwowanej należności	Maksymalne potrącenie	Kwota wolna
Alimenty	60% wynagrodzenia	brak
Pozostałe długi (kredyty, pożyczki, mandaty, składki ZUS, podatki)	50% wynagrodzenia	równowartość minimalnego wynagrodzenia netto
Zbieg alimentów i innych długów	60% łącznie	brak (pierwszeństwo mają alimenty)

Minimalne wynagrodzenie wynosi 4666 zł brutto w 2025 r. i 4806 zł brutto od 1 stycznia 2026 r. Po standardowych odliczeniach daje to około 3510 zł netto w 2025 r. i około 3606 zł netto w 2026 r. – tyle mniej więcej musi zostać zleceniobiorcy przy egzekucji długu niealimentacyjnego, o ile jego umowa podlega ochronie.

Zleceniobiorca, który wykonuje umowę w wymiarze odpowiadającym części etatu (np. 80 godzin miesięcznie), otrzymuje kwotę wolną obniżoną proporcjonalnie do zaangażowania czasowego. Przy zleceniu rozliczanym za rezultat, bez ewidencji godzin, komornicy zwykle przyjmują pełną kwotę wolną, jeśli miesięczne wynagrodzenie odpowiada co najmniej płacy minimalnej.

Alimenty – 60% wypłaty i zero kwoty wolnej

Egzekucja alimentacyjna jest najostrzejsza. Nawet gdy zlecenie zostanie uznane za chronione, komornik zajmie 60% wynagrodzenia, a kwota wolna nie obowiązuje w ogóle. Przy wypłacie 3000 zł netto do dyspozycji zostaje 1200 zł, i jest to zgodne z prawem.

Jeśli zlecenie nie spełnia warunków z art. 833 § 2 k.p.c., wierzyciel alimentacyjny może sięgnąć po całość wierzytelności. Komornik prowadzący sprawę o alimenty ma też szersze uprawnienia dowodowe – może żądać od ZUS i urzędu skarbowego informacji o wszystkich płatnikach dłużnika, więc ukrywanie zlecenia u „życzliwego” zleceniodawcy zwykle kończy się wykryciem po pierwszym raporcie z ZUS.

Wysokość zajęcia nie zmienia wysokości zobowiązania – jeśli potrącane 60% nie pokrywa bieżącej raty, zaległość dalej rośnie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Zmniejszenie samego świadczenia wymaga pozwu o obniżenie alimentów, a nie wniosku do komornika; przesłanki i widełki kwotowe opisuje tekst o tym, ile wynoszą alimenty na dziecko i do kiedy się je płaci.

Jak złożyć wniosek o ograniczenie egzekucji – krok po kroku

Ochrona z art. 833 § 2 k.p.c. nie włącza się sama. Bez pisma dłużnika komornik przyjmuje, że zlecenie jest zwykłą wierzytelnością i zajmuje ją w pełnej wysokości.

1. Ustal numer sprawy i dane kancelarii – znajdziesz je na zawiadomieniu o wszczęciu egzekucji albo w piśmie, które zleceniodawca dostał z zajęciem wierzytelności.
2. Napisz wniosek o zastosowanie ograniczeń z art. 833 § 2 k.p.c. – wskaż, że wynagrodzenie ze zlecenia ma charakter powtarzający się i jest jedynym źródłem utrzymania.
3. Dołącz dowody – kopię umowy zlecenia, rachunki lub wyciągi z konta za 3-6 miesięcy pokazujące regularne wpływy, zaświadczenie o braku innego zatrudnienia, w razie potrzeby zaświadczenie z urzędu pracy lub PIT za poprzedni rok.
4. Złóż pismo w kancelarii – osobiście za potwierdzeniem, listem poleconym albo przez konto w systemie EPU, jeśli sprawa z niego pochodzi.
5. Poinformuj zleceniodawcę – potrącenia zmieni dopiero po otrzymaniu pisma z kancelarii, nie na Twoją prośbę.

Gdy komornik odmówi ograniczenia egzekucji, przysługuje skarga na czynność komornika do sądu rejonowego, przy którym działa kancelaria – termin wynosi 7 dni od dnia dokonania czynności lub zawiadomienia o niej. Opłata od skargi to 50 zł.

Czy komornik może zająć zasiłek chorobowy

Tak, ale w węższym zakresie niż wynagrodzenie. Zasiłek chorobowy jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, więc zgodnie z art. 833 § 5 k.p.c. stosuje się do niego zasady potrąceń z ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a nie z Kodeksu pracy.

Limity są sztywne: 60% zasiłku na alimenty i 25% na pozostałe należności egzekwowane. Obowiązuje przy tym kwota wolna od potrąceń, waloryzowana co roku w marcu razem z najniższą emeryturą i ustalana proporcjonalnie do wysokości samego zasiłku – im niższy zasiłek, tym niższa kwota chroniona.

Przy umowie zlecenia zasiłek w ogóle nie przysługuje bez dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego (składka 2,45% podstawy), a to można opłacać tylko wtedy, gdy zlecenie jest tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowego. Prawo do zasiłku powstaje po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia dobrowolnego. Student do 26. roku życia, którego zlecenie jest zwolnione ze składek, zasiłku nie otrzyma – a więc nie ma też czego zajmować.

Czy komornik może zająć konto oszczędnościowe z wypłatą ze zlecenia

Tak. Zajęciu podlegają wszystkie rachunki dłużnika: osobisty, oszczędnościowy, walutowy, wspólny z małżonkiem oraz lokaty. Bank blokuje środki natychmiast po otrzymaniu zajęcia z systemu OGNIVO, niezależnie od tego, skąd wpłynęły pieniądze.

Na rachunkach obowiązuje odrębna kwota wolna z art. 54 Prawa bankowego: 75% minimalnego wynagrodzenia brutto w każdym miesiącu kalendarzowym. To 3499,50 zł w 2025 r. i 3604,50 zł od stycznia 2026 r. Limit jest jeden dla wszystkich rachunków dłużnika w danym banku – założenie drugiego konta oszczędnościowego nie podwaja ochrony.

Przy egzekucji alimentów kwota wolna na rachunku nie działa: art. 1083 § 2 k.p.c. pozwala zająć środki w pełnej wysokości. Wolne od zajęcia pozostają natomiast świadczenia wymienione w art. 833 § 6 k.p.c., m.in. 800+, świadczenia rodzinne, alimenty otrzymywane na dziecko, dodatki pielęgnacyjne i zasiłki dla opiekunów – bank wyodrębnia je po oznaczeniu przelewu przez wypłacającą instytucję.

Praktyczna pułapka: kwota wolna liczona jest od wpływów w miesiącu kalendarzowym, a nie od salda. Jeśli wypłata ze zlecenia przyjdzie 28 dnia miesiąca, a poprzednia wpłynęła 2 dnia tego samego miesiąca, obie sumują się do jednego limitu.