Ile kosztuje umowa zlecenie pracodawcę i ile zostaje na rękę
Umowa zlecenie kosztuje zleceniodawcę o 20,48% więcej niż kwota brutto zapisana w umowie – przy 5000 zł brutto całkowity koszt wynosi 6024 zł. Zleceniobiorca z pełnym ZUS i dobrowolną składką chorobową dostaje z tego 3512 zł na rękę. Różnicę 2512 zł pochłaniają składki po obu stronach, składka zdrowotna 9% i zaliczka na PIT 12%.
Ile zleceniodawca dopłaca ponad kwotę brutto
Kwota brutto w umowie zlecenia to nie jest całkowity koszt. Zleceniodawca, który jest płatnikiem składek, dokłada do niej składki finansowane z własnych środków. Przy standardowej stawce wypadkowej 1,67% narzut wynosi 20,48% kwoty brutto.
| Składka | Stawka | Kto finansuje | Kwota przy 5000 zł brutto |
|---|---|---|---|
| Emerytalna | 9,76% | zleceniodawca | 488,00 zł |
| Rentowa | 6,50% | zleceniodawca | 325,00 zł |
| Wypadkowa | 0,67-3,33% (typowo 1,67%) | zleceniodawca | 83,50 zł |
| Fundusz Pracy | 1,00% | zleceniodawca | 50,00 zł |
| Fundusz Solidarnościowy | 1,45% | zleceniodawca | 72,50 zł |
| FGŚP | 0,10% | zleceniodawca | 5,00 zł |
| Razem narzut | 20,48% | – | 1024,00 zł |
| Całkowity koszt | – | – | 6024,00 zł |
Stawka wypadkowa zależy od liczby ubezpieczonych i rodzaju działalności. Płatnicy zgłaszający do 9 osób stosują 1,67%. Więksi płatnicy mają stawkę ustalaną według kodu PKD i wskaźnika wypadkowości, w przedziale 0,67-3,33% – przy górnej granicy narzut rośnie do 22,14%.
Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy (łącznie 2,45%) odpadają, gdy podstawa wymiaru składek jest niższa od minimalnego wynagrodzenia – w 2026 r. od 4806 zł miesięcznie. Wtedy narzut spada do 18,03%. Przy zleceniu na 3000 zł brutto koszt zleceniodawcy wynosi więc 3540,90 zł, a nie 3614,40 zł.
Minimalna stawka godzinowa wyznacza dolny próg kosztu
Przy umowie zlecenia obowiązuje minimalna stawka godzinowa: 31,40 zł brutto w 2026 r. (30,50 zł w 2025 r.). Liczba przepracowanych godzin musi być udokumentowana. Godzina pracy z pełnym ZUS kosztuje zleceniodawcę co najmniej 37,83 zł przy narzucie 20,48%.
Ile zostaje na rękę z umowy zlecenia
Z kwoty brutto potrącane są: składki społeczne finansowane przez zleceniobiorcę (emerytalna 9,76%, rentowa 1,50%, chorobowa 2,45% – dobrowolna), składka zdrowotna 9% od podstawy pomniejszonej o składki społeczne oraz zaliczka na PIT 12% po odjęciu kosztów uzyskania przychodu w wysokości 20%.
Poniższe wyliczenia zakładają pełny ZUS, przystąpienie do dobrowolnego chorobowego, koszty 20% i brak złożonego PIT-2.
| Brutto | Składki społeczne (13,71%) | Zdrowotna 9% | Zaliczka PIT | Na rękę | Koszt zleceniodawcy |
|---|---|---|---|---|---|
| 1000 zł | 137,10 zł | 77,66 zł | 83 zł | 702,24 zł | 1180,30 zł |
| 3000 zł | 411,30 zł | 232,98 zł | 249 zł | 2106,72 zł | 3540,90 zł |
| 5000 zł | 685,50 zł | 388,31 zł | 414 zł | 3512,19 zł | 6024,00 zł |
| 10 000 zł | 1371,00 zł | 776,61 zł | 828 zł | 7024,39 zł | 12 048,00 zł |
Przy pełnym ZUS na rękę zostaje około 70% kwoty brutto. Rezygnacja z dobrowolnej składki chorobowej podnosi netto z 5000 zł brutto do 3611,67 zł – o 99 zł więcej, ale bez prawa do zasiłku chorobowego i macierzyńskiego.
PIT-2 podnosi kwotę na rękę o 300 zł miesięcznie
Zleceniobiorca może złożyć zleceniodawcy oświadczenie PIT-2 i wskazać stosowanie kwoty zmniejszającej podatek: 300 zł, 150 zł albo 100 zł miesięcznie. Przy 5000 zł brutto i pełnej kwocie zmniejszającej zaliczka spada z 414 zł do 114 zł, a netto rośnie do 3812,19 zł. Kwotę zmniejszającą można podzielić najwyżej między trzech płatników.
Twarde ograniczenia obniżające kwotę na rękę:
- Zajęcie komornicze – przy zleceniu będącym jedynym, powtarzalnym źródłem utrzymania stosuje się ograniczenia jak przy wynagrodzeniu za pracę; szczegółowe limity opisuje tekst o tym, ile komornik może zająć z umowy zlecenia.
- Koszty 50% zamiast 20% – tylko przy przeniesieniu praw autorskich do utworu, co musi wynikać z treści umowy.
- Przekroczenie 120 000 zł podstawy opodatkowania w roku – stawka PIT rośnie do 32%.
- Przekroczenie rocznej podstawy składek emerytalno-rentowych (30-krotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia) – dalsze wypłaty są od nich zwolnione.
Kiedy składek nie ma albo są niższe
Nie każda umowa zlecenie generuje pełny narzut. Trzy sytuacje zmieniają rachunek najmocniej.
1. Uczeń lub student do 26 lat (brak ZUS i brak PIT)
Zleceniobiorca będący uczniem szkoły ponadpodstawowej lub studentem, który nie ukończył 26 lat, nie podlega ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu. Do tego obejmuje go ulga dla młodych – przychody do 85 528 zł rocznie są zwolnione z PIT. Efekt: 5000 zł brutto to 5000 zł na rękę i 5000 zł kosztu zleceniodawcy. Zwolnienie znika w dniu 26. urodzin albo z chwilą utraty statusu studenta. Doktoranci nie korzystają z tego zwolnienia.
2. Zlecenie jako drugi tytuł (tylko składka zdrowotna)
Jeśli zleceniobiorca ma etat u innego podmiotu z wynagrodzeniem co najmniej równym minimalnemu (4806 zł w 2026 r.), ze zlecenia obowiązkowa jest wyłącznie składka zdrowotna. Zleceniodawca nie finansuje wtedy żadnej składki – jego koszt równa się kwocie brutto. Przy 5000 zł brutto netto wynosi 4070 zł: 450 zł zdrowotnej i 480 zł zaliczki PIT.
3. Emeryt, rencista i osoba prowadząca firmę
- Emeryt lub rencista na zleceniu – składki emerytalna i rentowa są obowiązkowe, chorobowa dobrowolna. Narzut po stronie zleceniodawcy jak przy pełnym ZUS, ale bez FP i FS po ukończeniu 55 lat (kobiety) i 60 lat (mężczyźni).
- Przedsiębiorca wykonujący zlecenie w ramach działalności – rozlicza przychód w firmie, zleceniodawca nie odprowadza składek ani zaliczki.
- Zbieg kilku zleceń – składki opłaca się od kolejnych umów, dopóki łączna podstawa nie osiągnie minimalnego wynagrodzenia.
- Zleceniobiorczyni w ciąży – prawa do zasiłku zależą od dobrowolnego chorobowego, co rozstrzyga tekst o tym, jakie prawa daje umowa zlecenie w ciąży.
Dobrowolne ubezpieczenie emerytalne i rentowe przy zleceniu
Dobrowolne ubezpieczenie emerytalne i rentowe dotyczy sytuacji, w której zlecenie nie jest tytułem obowiązkowym – najczęściej przy zbiegu tytułów, gdy podstawa z pierwszej umowy sięga minimalnego wynagrodzenia. Zleceniobiorca może wtedy złożyć wniosek o objęcie tymi składkami także z drugiej umowy.
Koszt jest dzielony tak samo jak przy ubezpieczeniu obowiązkowym: zleceniobiorca finansuje 9,76% emerytalnej i 1,50% rentowej, zleceniodawca 9,76% i 6,50%. Przystąpienie oznacza więc narzut po stronie zleceniodawcy – dobrowolność dotyczy objęcia ubezpieczeniem, nie podziału składki.
Kiedy przystąpienie zmienia coś realnie:
- Wyższa podstawa emerytury – składki z drugiego zlecenia powiększają kapitał na koncie w ZUS.
- Dostęp do dobrowolnej składki chorobowej – można ją opłacać wyłącznie wtedy, gdy zleceniobiorca podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tej samej umowy.
- Staż do renty z tytułu niezdolności do pracy – liczy się okres ubezpieczenia rentowego, nie sam fakt zatrudnienia.
Ubezpieczenie dobrowolne zaczyna się od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej niż od dnia jego złożenia, i ustaje z dniem wskazanym we wniosku o wyłączenie albo z dniem ustania tytułu. Zgłoszenia dokonuje zleceniodawca na formularzu ZUS ZUA w ciągu 7 dni.
FAQ
1. Jak rozlicza się umowę zlecenie do 200 zł?
Gdy kwota należności określona w umowie nie przekracza 200 zł, a zleceniobiorca nie jest pracownikiem zleceniodawcy, stosuje się zryczałtowany podatek 12% od przychodu. Nie odlicza się kosztów uzyskania ani kwoty zmniejszającej, a przychód nie trafia do rocznego PIT zleceniobiorcy. Składki ZUS są należne na zwykłych zasadach, jeśli zlecenie stanowi tytuł do ubezpieczeń.
2. Czy za zleceniobiorcę po 55. roku życia płaci się Fundusz Pracy?
Nie. Składki na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i FGŚP nie są opłacane za kobiety, które ukończyły 55 lat, i mężczyzn, którzy ukończyli 60 lat. Narzut po stronie zleceniodawcy spada wtedy z 20,48% do 17,93% przy stawce wypadkowej 1,67%.
3. Czy okres pracy na zleceniu liczy się do emerytury?
Do stażu emerytalnego liczy się okres, za który odprowadzono składkę emerytalną – czyli zlecenie z pełnym ZUS albo z dobrowolnym ubezpieczeniem emerytalno-rentowym. Zlecenie studenta do 26 lat i zlecenie objęte wyłącznie składką zdrowotną nie budują ani stażu, ani kapitału emerytalnego.
4. Kogo nie obowiązuje minimalna stawka godzinowa 31,40 zł?
Wyłączenie obejmuje m.in. umowy, w których o miejscu i czasie wykonania decyduje przyjmujący zlecenie, a wynagrodzenie zależy wyłącznie od osiągniętego rezultatu, oraz niektóre umowy opiekuńcze i wolontariat. Umowa o dzieło nie podlega minimalnej stawce godzinowej w ogóle. Przy zwykłym zleceniu ewidencja godzin jest obowiązkowa i przechowywana przez 3 lata.
5. Co się dzieje, gdy zleceniobiorca ma dwa zlecenia u różnych podmiotów?
Obowiązkowe składki społeczne opłaca się od umowy zawartej najwcześniej. Kolejne zlecenia są zwolnione dopiero wtedy, gdy podstawa z pierwszej umowy osiąga co najmniej minimalne wynagrodzenie (4806 zł w 2026 r.). Jeśli pierwsza umowa daje mniej, składki nalicza się także od drugiej – do momentu przekroczenia tego progu.
